یوتیوب در چه کشورهایی فیلتر شده است؟

IPTVGUIDE

به تازگی آذری جهرمی وزیر جدید ارتباطات در دولت دوازدهم وعده مذاکره با مدیران برخی سایت های فیلتر شده مثل یوتیوب را برای رفع فیلتر آن ها در ایران داده است. اما شاید برایتان جالب باشد بدانید که «یوتیوب» در چه کشورهای و چرا دائمی یا به طور موقت فیلتر شده است

جوانترین وزیر کابینه دولت ۱۲ به بهانه هفته دولت در ویژه برنامه خبری شبکه خبر حاضر شد و در مورد آینده سرویس های اینترنتی و فیلتر شده مهمی مثل یوتیوب در ایران مطالب مهمی را عنوان کرد. مهم ترین نکته صحبت های وزیر ارتباطات اعلام آمادگی برای مذاکره با بسترهایی مانند یوتیوب برای تعامل با آنها و استفاده از پالایش هوشمند بود تا از این طریق این امکان فراهم شود که سرویس هایی نظیر یوتیوب را از فهرست وبسایت های فیلتر شده خارج نمایند.

اما نکته جالب دیگر صحبت هایی آذری جهرمی ارائه دلایل فیلتر «یوتیوب» در ایران بود. از آنجا که ایران تنها کشور دنیا نیست که یوتیوب در آن با فیلترینگ مواجه است صحبت های وزیر ارتباطات بهانه خوبی بود تا به سراغ کشورهای دیگری که برای این سرویس ویدیویی فیلترینگ قرار داده اند برویم و دلایل آن ها را نیز بررسی کنیم.

بدون شک یوتیوب یکی از موفق ترین کسب و کارهای هزاره جدید است که توانسته دنیای کسب و کار اینترنتی را از هر جهت دگرگون سازد. این سرویس از زمان راه اندازی خود توسط سه کارمند سابق «Paypal» در سال ۲۰۰۵، همواره با حساسیت های حکومتی در سراسر دنیا رو به رو بوده است.

یوتیوب در سال ۲۰۰۶ به وسیله گوگل خریداری شد و امروزه بر اساس آمار «Alexa»، دومین سایت محبوب کاربران جهان است. تمامی محتوای یوتیوب به وسیله کاربران آن تولید و آپلود می شود و جالب است بدانید بیش از ۸۰ درصد از ترافیک محتوای این بستر «UGC» از خارج از ایالات متحده آپلود می شود.

ضمن اینکه کسب و کارهای بسیاری نیز پیرامون بستر به اشتراک گذاری ویدئو یوتیوب شکل گرفته اند. از یوتیوب بلاگرها گرفته تا درآمد حاصل از تبلیغات و اسپانسرها. مثلا از سال ۲۰۱۳ یوتیوب استودیوهای مجهزی را در شهرهای مختلف جهان ایجاد کرده تا بلاگرهایی که بیش از ۵۰ هزار مشترک دارند بتوانند در آنها به تولید ویدئو با کیفیت بپردازند.

یوتیوب حتی فرایند یادگیری را نیز تسهیل کرده است. امروزه اگر با هر مشکلی رو به رو شوید، قطعا ویدئویی برای غلبه بر این مشکل در یوتیوب پیدا خواهید کرد.

اما با همه این مزایا محتوای یوتیوب برای پذیرفته شدن تمام و کمال در کشورهای مختلف با چالش های فرهنگی و حکومتی فراوانی رو به رو است. ممیزی های خاص کشورها، تفاوت قوانین ملی و تضاد آن ها با پروتکل های یوتیوب از چالش هایی است که این سرویس ویدیوی برای ورود به بازار برخی کشورها با آن رو به رو است. یوتیوب در ۲۳ کشور سابقه بسته شدن به صورت موقت و دائمی را تجربه کرده است. با این حال کاربران این کشورها با استفاده از «VPN» و سرورهای پروکسی همیشه توانسته اند به یوتیوب دسترسی داشته اند.

دلایل عمومی که سبب فیلتر شدن یوتیوب در کشورهای مختلف شده است به شرح زیر است:

- محدود کردن دسترسی عمومی به محتوای که می تواند سبب نا آرامی عمومی و سیاسی شود.

- جلوگیری از نقد چهره های سیاسی، حکومتی و دینی

- نقش قوانین مالی مانند قوانین کپی رایت و مالکیت فکری

- جلوگیری از ترویج محتوای خشونت آمیز و تحریک کننده ای که مغایر با ارزش ها و هنجارهای ملی است

- جلوگیری از ترویج محتوایی که می تواند برای جوانان مناسب نباشد

علاوه بر موارد فوق بسیاری از مدارس و سازمان های دولتی سرویس هایی مانند یوتیوب را به دلیل محدودیت های پهنای باند و یا ایجاد اختلال در یادگیری دانش آموزان و کارایی کارمندان فیلتر می کنند.

یوتیوب در برخی کشورها به صورت کامل فیلتر است. این فیلتیرینگ معمولا بر اساس حکم مرجع قضایی کشورها اجرا می شود اما یوتیوب همواره در اعلام کرده حاضر است در برخی از ممیزی ها با کشورها همراهی کند.

در مواردی نیز یوتیوب تنها برای مدت محدودی در کشورهای مختلف فیلتر شده مثلا برای جلوگیری از دسترسی به ویدئوهایی که می تواند به ناآرامی در کشورهای مختلف دامن بزند که به عنوان نمونه های عینی می توان به فیلتر شدن این سایت در لیبی و در دوره اعتراضات به معمر قذافی و همچنین فیلتر شدن پس از حوادث و ناآرامی های اخیر ترکیه اشاره کرد

در برخی کشورها نیز دسترسی به یوتیوب کاملا آزاد است ولی دسترسی به برخی ویدئوها با محدودیت هایی همراه است. در مواردی که یوتیوب تنها به خاطر وجود یک ویدئو در کشوری خاص فیلتر باشد، معمولا یوتیوب با حذف آن ویدئو به فیلترینگ پایان می دهد. در سپتامبر ۲۰۱۲ کشورهایی مانند چین، پاکستان، سوریه و ترکمنستان بر اساس مصوبه های ملی دسترسی به یوتیوب را در کشورهای خود ممنوع کردند. همچنین یوتیوب در آلمان نیز به دلیل کشمکش ها میان «انجمن حقوق اجرای موسیقی و حق تکثیر آلمان» و یوتیوب بر سر امتیاز بهره برداری از حقوق کپی رایت آثار آلمانی فیلتر شد. البته این چالش در سال ۲۰۱۶ به پایان رسید.

این سرویس در قوانین خود نیز ممیزی هایی را ذکر کرده است. پست کردن ویدئوهایی که ناقض حقوق کپی رایت یا دارای صحنه های مستهجن باشند، ممنوع است. همچنین فعالیت های غیرقانونی، ترویج خشونت و نفرت پراکنی نیز در محتوای ویدئوهای آپلود شده ممنوع می باشد و اگر کاربری چنین ویدئوهایی پست کند، پس از گزارش کردن سایر کاربران و دیدن ناظران، ممکن است ویدئو حذف شود. اگر ویدئو ناقض هر یک از موارد یاد شده باشد، کاربر با پیام «دسترسی به ویدئو مورد نظر به دلیل نقض قوانین امکان پذیر نیست» رو به رو می شود.

حالا با این مقدمه برویم سراغ مهم ترین کشورهایی که در آن ها یوتیوب به کلی فیلتر است و ببینیم دلیل این فیلترینگ چیست.

چین، ایران و کره شمالی مهم ترین کشورهایی هستند که استفاده از سرویس یوتیوب در آن ها امکان پذیر نیست.

یوتیوب در چین چندین ماه در بازه اوت ۲۰۰۷ تا مارچ ۲۰۰۸ فیلتر شد. این سرویس در مارچ ۲۰۰۹ دوباره فیلتر شد و از آن تاریخ تا امروز دسترسی به یوتیوب در چین امکان پذیر نیست. البته سرویس های ملی این کشور به قدری موفق بوده اند که خلا نبود یوتیوب در چین را تا حدود زیادی پوشش داده اند. البته سرویس یوتیوب در هنگ کنگ، ماکائو و تایوان فیلتر نیست و مناطق آزاد تجاری مانند بندر شانگهای نیز از فیلترینگ مستثنی هستند.

فیلترینگ اینترنت در چین در سایه قوانین و قواعده دولتی صورت می ‌گیرد. با توجه به قوانین، بیش از ۶۰ درصد تنظیمات اینترنتی توسط دولت چین انجام می ‌گیرد. بر اساس گزارش ها، بیش از ۲ میلیون نفر برای کنترل و نظارت بر شبکه‌ های اجتماعی با دولت چین همکاری می ‌کنند. حتی ویکیپدیا نیز در چین نیز با محدودیت هایی همراه است و حتی در سال ۲۰۱۵، این سامانه در چین از دسترس خارج شد و الان هم دسترسی به آن با محدودیت هایی همراه است.

همچنین چین موتورهای جستجوی بسیار کارآمدی دارد. آن ها در قالب یک موتور جستجوی بین المللی فعال هستند که بر نتایج جستجوی آن ها نیز نظارت دقیقی انجام می شود. از طرفی سرویس های داخلی مانند «SOSO»، «360 Search» و «Baidu» با کارایی مناسب توانسته اند مخاطب داخلی را راضی نگه دارند. هیچ گاه به شکل دقیق گفته نشده که چرا یوتیوب در چین کلا فیلتر است اما با توجه به رویکردهای جاری در حکومت این کشور قطعا بهانه های متعددی برای فیلتر شدن یوتیوب در این کشور وجود دارد.

فیلتر شدن یوتیوب در ایران به سال ۱۳۸۸ باز می گردد. پس از نهمین انتخابات ریاست جمهوری این سرویس همانند کشورهایی مانند لیبی و ترکیه برای مدت نامعلومی از دسترس عموم خارج شد اما در سال ۲۰۱۲ و با انتشار ویدئو توهین آمیز به پیامبر اسلام، این سامانه با حکم دادگستری ایران به صورت رسمی فیلتر شد.

در کره شمالی، به دلیل عدم دسترسی آزاد مردم به اینترنت سرویس یوتیوب نیز از دسترس خارج است.این سرویس در سال ۲۰۱۶ به صورت رسمی فیلتر شد و تلاش برای دسترسی به آن با مجازات همراه است.

اما در بسیاری از کشورها نیز این سرویس برای مدت محدودی فیلتر بوده است.

در افغانستان پس از انتشار ویدئو توهین آمیز به پیامبر اسلام این سرویس برای چند ماه فیلتر بود اما از دسامبر ۲۰۱۲ بدون محدودیت فعالیت این سایت از سر گرفته شد.

در ارمنستان پس از نا آرامی های انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۸، دولت اقدام به فیلترینگ یوتیوب کرد. هدف جلوگیری از انتشار ویدئوهایی بود که در آن پلیس این کشور با معترضان برخورد خشونت آمیزی داشته است.

در بنگلادش یوتیوب در مارچ ۲۰۰۹ فیلتر شد. دلیلش انتشار ویدئویی از دیدار نخست وزیر این کشور با افسران نظامی بود که نا رضایتی افسران این کشور در ویدئو کاملا مشخص بود. البته این فیلترینگ چند روز بعد برداشته شد ولی پس از انتشار ویدئو توهین آمیز به پیامبر اسلام در سال ۲۰۱۲، بنگلادش نیز مانند سایر کشورهای مسلمان به انتشار آن واکنش نشان داد و دوباره فیلترینگ اتفاق افتاد اما باز هم ژوئن ۲۰۱۳ با تصویب کمیسیون قانون گذاری ارتباطات بنگلادش این فیلترینگ برداشته شد.

سال ۲۰۰۷ شکایت یک مدل برزیلی جنجال آفرین شد. این شهروند برزیلی مدعی شد که پاپاراتزی ها از زندگی شخصی وی ویدئویی در یوتیوب آپلود کرده اند که این ویدئو به اعتبار او لطمه وارد می کند. شکایت سیکارلی از یوتیوب به چالشی جدی تبدیل شد و یوتیوب در نهایت محتوا را از آن حذف نمود. در دوره دادرسی این پرونده یوتیوب برای مدت محدودی فیلتر شد.

در آلمان نیز یوتیوب در دو مورد با مشکل فیلترینگ رو به رو شده است. نخست در سال ۲۰۰۹ چالش هایی حقوقی میان گما (انجمن حقوق اجرای موسیقی و حق تکثیر آلمان) و یوتیوب بر سر نقض حقوق کپی رایت محتواهای آلمانی شکل گرفت این مشکل تا چند سال بعد هم ادامه داشت اما در نهایت اوت ۲۰۱۶ این نهاد دولتی و یوتیوب بر سر امتیاز محتوا به توافق رسیدند.

در دومین پرونده که در نوامبر مطرح شد، کمیسیون نظارت آلمان از سرویس های استریم زنده یوتیوب برای نقض قوانین کپی رایت برخی از کانال های رادیویی آلمان شکایت نمود. محتوای یوتیوب برای کشور آلمان باید بر قوانین داخلی کپی رایت این کشور منطبق باشد و تا به حال یوتیوب با شرایط آلمان موافقت کرده است.

در ترکیه نیز در چندین مرحله یوتیوب فیلتر شده است. در پرونده اول و در سال ۲۰۰۷، مستندی در یوتیوب پخش شد که حکومت عثمانی را در جریان نسل کشی ارامنه و یونانیان در سال های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ محکوم کرده بود. این امر سبب شد تا دادگاهی در این کشور حکم بسته شدن یوتیوب را صادر کند. در سال های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ نیز طی نا آرامی ها و کودتای معروف ترکیه بسیاری از شبکه های اجتماعی و یوتیوب فیلتر شدند.

چت
نظر بدهید
CAPTCHA
حروف در کادر را تایپ کنید
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.‎

معرفی مقاله‌های مرتبط